دراین بخش، تاریخ ایران را از روزگاران بسیار دور مورد مطالعه قرار خواهیم داد. خواهیم دید که قوم ایرانی چگونه برصحنه‌ی جعرافیا و تاریخ ظاهر شد. زرتشت و دین ایرانی را، از چشم‌انداز تاریخی و نیز با مطالعه در گاتای زرتشت، از نظر خواهیم گذراند. تمدنهای ماقبل مادها در ایران را مطالعه خواهیم کرد. تشکیل پادشاهی ماد را خواهیم دید. سپس نظاره گر شکوه تمدن ایرانی درزمان شاهنشاهی هخامنشی خواهیم بود. به تماشای برافتادن شاهنشاهی هخامنشی توسط اسکندر مقدونی خواهیم نشست و نظاره‌گر تشکیل دولت سلوکی در ایران خواهیم بود. احیای شاهنشاهی ایران توسط پارتیان را مطالعه خواهیم کرد وشوکت ایران در زمان آنها را خواهیم دید. نقش مثبت و سازنده‌ی تمدن ایرانی در خاورمیانه باستان را تماشاگر خواهیم بود. سپس مطالعاتمان را با برافتادن شاهنشاهی پارتیان به دست اردشیر بابکان دنبال خواهیم کرد و شکوه ایران در دوران ساسانی را خواهیم دید. این مطالعات را تا پایان شاهشاهی خسروپرویز ادامه خواهیم داد. ضمن این مباحث، به ظهور مزدک و مانی و اثر آنها برتمدن و فرهنگ ایرانی نیز خواهیم پرداخت.

در این بخش که با روی کار آمدن یزدگرد سوم آغاز خواهد شد، نظاره‌گر  فروپاشی شاهنشاهی ایران خواهیم بود. خواهیم دید که چگونه قبایل عربستان در نیمه‌های سال 12 هجری به صدد خزشی همه‌جانبه به بیرون از مرزهای عربستان خواهند افتاد و تا سال 13 هجری درمیان آشوبهائی که ایران و دولت و ارتش ایران را فراگرفته است سرزمین حیره را از دامن عراق جدا خواهند کرد. سپس شکست ارتش یزدگرد سوم به فرماندهی رستم فرخزاد در جنگ معروف قادسیه را خواهیم دید. آنگاه نظاره‌گر سقوط پایتخت ساسانی، عراق، خوزستان و به دنبال آن مناطق غربی و مرکزی ایران خواهیم بود و رخدادهای مربوط به فتوحات عرب و فروپاشی نهائی ایران و برافتادن شاهنشاهی را دنبال خواهیم کرد، و وقایع را تا سال 99 که فتوحات عرب در ایران به نهایت خویش میرسد پی خواهیم گرفت.

در این بخش چند جنبش ضد فئودالی روستائی در ایران که در نیمه‌ی دوم قرن دوم و دودهه‌ی نخست قرن سوم هجری به راه افتاد را مورد مطالعه قرار خواهیم داد:
سپیدجامگان پیرو المقنع خراسانی در سغد،
روستائیان ایرانی پیرو مذهب مساوات‌گرای خوارج در سیستان و خراسان به رهبری حمزه آذرک سیستانی،
سرخ‌جامگان درست‌دینِ مزدکیِ آذربایجان و همدان به رهبری بابک خرم‌دین آذربایجانی،
و نهضت استقلال‌طلبانه‌ی روستائیان گیلان و مازندران به رهبری مازیار طبرستانی.

در این بخش، رخدادهائی که به برافتادن پادشاهی سامانی‌ها انجامید را ازنظر خواهیم گذراند، شاهد افتادن خراسان و بخشهائی از ایران به دست محمود سبکتگین خواهیم بود. جهاد محمود سبکتگین در هندوستان را از نظر خواهیم گذراند. شاهد جنایات محمود و مسعود غزنوی در ایران و نابودسازی کتابخانه‌ها و مراکز فرهنگی و اعدام فرزندانگان ایرانی به دست او خواهیم بود. رواج همجنس‌بازی و غلام‌بارگی در دربار غزنوی را نظاره خواهیم کرد. بی‌لیاقتی مسعود غزنوی در کشورداری را خواهیم دید که سرانجام ترکان سلجوقی را تشویق میکند که ایران را از دست او بگیرند و او را به هندوستان بگریزانند.

در این بخش که با نگاهی گذرا به تصوف قرنهای هشتم و نهم هجری آغاز خواهیم کرد، شیخ صفی الدین اردبیلی و فرزندانش و نقش آنها در خانقاهداری را خواهیم شناخت. نگاهی گذرا به برآمدن عثمانی‌ها و تشکیل دولت عثمانی خواهیم داشت. نقش صوفی‌ها در آناتولی را با نگاهی گذرا مورد مطالعه قرار خواهیم داد و ضمن آن به پیدایش صوفیان بکتاشی در خاک اناتوری و گسترش آن در میان تاتارهای آناتولی نظری خواهیم افکند. آنگاه خواهیم دید که چگونه یکی از نوادگان شیخ صفی الدین اردبیلی به آناتولی تبعید میشود و با تاتارهای بکتاشی مذهب درتماس شده رهبری آنها را برعهده میگیرد و چند سال بعد با عقاید و افکار نوینی به ایران برمیگردد. سپس وقایع را تا روی کار آمدن شاه اسماعیل صفوی دنبال خواهیم کرد، شاهد تحریکات قزلباشان بکتاشی صفوی در آناتولی خواهیم بود که به لشکرکشی سلطان سلیم عثمانی به خاک ایران و جنگ چالدیران خواهد انجامید و بخشی از غرب ایران به تصرف عثمانی‌ها درخواهد آمد. آنگاه وقایع را تا پایان عمر شاه اسماعیل صفوی دنبال خواهیم کرد و خواهیم دید که روی کار آمدن قزلباشان صفوی چه لطمه‌های بزرگی به تاریخ و فرهنگ و تمدن ایران زده است. مطالب این بخش شاید برای بسیاری از خوانندگان این کتاب تازگی داشته باشد.

در این نوشتار به چگونگی پیدایش سه مذهب بزرگ شیعه و سنی و خوارج توسط عربهای جهادگر از سه دسته‌بندی بزرگ قبایلی رقیب در عربستان و در پرتو باورهای سنتی قبایلی خودشان پس از فتوحات اسلامی سخن رفته، و اشاره‌ئی هم به مکتب معتزله شده که توسط ایرانی‌های مسلمان‌شده پرداخته شد و همچنین اشاره‌ئی به اسلام پنجمی رفته که اسلام پیرپرست و گنبدپرست ترکی است